فرش شناسی

فرش پازیریک

فرش پازیریک

قالی پازیریک

فرش پازیریک می توانست برای اثبات قدمت بالای قالیبافی در ایران گواه محکمی باشد اما مانند دیگر چیزها، برخی افراد با نفوذ، تاریخ را آن طور که دلشان خواست تحریف کردند. با وجود همه این تحریف ها، هر اقلیمی برای خود تاریخ و اعتباری دارد که به آن افتخار می کند و فرش یکی از آن مواردی است که ایران به خاطر آن به خود می بالد چرا که فرش های ایرانی در سراسر جهان به کیفیت و زیبایی مشهور هستند.

تاریخچه فرش پازیریک

قالی پازیریک قدیمی ترین فرش جهان است. سرگی رودنکو که یک باستان شناس روسی است این فرش را در حدود سال های 1326 تا 1328 در دره پازیریک واقع در کشور روسیه همراه با چند اشیای باستانی دیگر در گور یخ زده یکی از فرمانروایان سکایی کشف کرد. این فرش یک فرش پشمی با رنگ های زنده است. تحقیقات زیادی بر روی این فرش انجام شد تا قدمت آن مشخص شود و از دستگاه های زیادی برای تخمین سن آن استفاده شد اما نتیجه هر کدام با دیگری متفاوت بود . سرگی رودنکو پس از بررسی ساختار فرش متوجه شباهت های زیادی بین نقش های فرش با نقش برجسته های تخت جمشید شد و به همین دلیل سن آن را 2500 سال اعلام کردند.

 

فرش پازیریک

 

ایرانی بودن فرش پازیریک

سوالی که ممکن است برای همگان پیش آید این است که چرا می گویند این فرش ایرانی نیست؟ همانطورکه در ابتدا گفتیم می تواند این فرش برای ایرانیان باشد و تاریخ آن را تحریف کرده باشد اما ممکن است واقعا این فرش به ایران تعلق نداشته باشد و این به این معنا نیست که فرش ما ایرانیان قدمت زیادی ندارد. از طرفی دیگر اگر تحقیق کنیم خواهیم دید که نقوشی که در فرش به کار رفته است به دوران هخامنشیان برمی گردد همچنین استفاده از طیف وسیع رنگ قرمز که در دوران هخامنشیان رواج زیادی داشته است گواه بر ایرانی بودن این فرش است. با توجه به تحریف ها در سال 1978 میلادی این فرش را متعلق به ترکان ساکن در آسیا دانستند. همچنین در مقاله هایی بیان شد که این فرش متعلق به قوم آلتایی است و آن ها فقط از طرح های ایرانی برای بافت فرش هایشان کمک گرفتند.

نقوش فرش دستباف پازیریک

این فرش به قدری زیبا و جذاب طراحی شده است که تا به امروز بارها و بارها از روی آن بافته شده و در فرش فروشی های مختلف یافت می شود. حاشیه این فرش از داخل به خارج اسب‌هایی را به همراه سوارکارانشان شامل می شود. این اسب سواران ۲۸ نفر هستند که چهره‌ها و کلاه‌هایشان کاملا ایرانی می‌باشد و با ظرافت بسیار بالایی بر روی این فرش نقش بسته‌اند. حیواناتی در این طرح ها دیده می شوند که نوعی گوزن زرد خال دار می باشند که شاخ های پهنی دارند. این حیوانات احتمالا در گذشته در طبیعت ایران وجود داشته است. از طرفی در ردیف های بعدی حیوانات افسانه ای که به موجودات اساطیری ایران معروف هستند و این موجودات نشان دهنده عقاید و باورهای مردم دیرین ایران است. از نقوش دیگر این فرش می توان به نگاره های هشت پر اشاره کرد که برای تزیین فرش های امروزی مورد استفاده قرار می گیرد.

مشخصات فرش پازیریک

اندازه دقیق این فرش 1.98 در 1.89 متر است. تعداد کل گره های به کار رفته 3600 عدد می باشد. همانطور که گفته شد در این فرش طرح های گل و حیوانات با رنگ های شاد و سرزنده به کار رفته است. جنس نخ آن از پشم در رنگ های قرمز، سبز، زرد، سفید و سیاه بوده و با کیفیتی بالا بافته شده است. این فرش به دلیل اینکه مدت زیادی مدفون بوده است کمی رنگ پریده شده است.

 

فرش پازیریک

 

هنر قالیبافی ایرانیان

فرش پازیریک چه ایرانی باشد چه نباشد، مهم این است که فرش های ایرانی در تمام جهان نامدار هستند. نکته اصلی اینجاست که دلایل و شواهدی که نشان می دهد این فرش ایرانیست، کافی نیست اما در نهایت باید بدانیم که نمی توان طرح ها و نقش های این فرش را نادیده گرفت و اگر حتی کسی برای انتخاب طرح فرش از روی طرح های ما ایرانیان تقلید کرده باشد باز هم نشان دهنده قدمت تاریخی فرش های ایران است چراکه می بینیم برای ساخت این فرش از ایرانیان الگو گرفته اند و این به فعالیت ایرانیان در زمینه فرش آن هم به صورت حرفه ای در آن سالها اشاره دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.